JAMES SCHOLZ TAKTİKLERİ
1. Her şeyden Önce: Zihniyetini Değiştir (Growth vs Fixed Mindset)
İlk ve en kritik adım:
"Ben böyleyim, değişmem" düşüncesini çöpe atmak.
Psikolojide iki önemli kavram var:
🔹 Fixed Mindset (Sabit Zihniyet)
Bu zihniyet şunu söyler:
- "Benim kapasitem bu kadar."
- "Ben sayısalcı değilim."
- "Zeki değilim, ne yaparsam yapayım olmaz."
- "O başarılı çünkü doğuştan yetenekli."
Bu bakış açısıyla:
- Zor soru görünce moralin bozulur.
- İlk düşük notta "demek ki ben yapamıyorum" deyip bırakırsın.
- Çabanı değil, doğuştan gelen zekâyı merkeze koyarsın.
🔹 Growth Mindset (Gelişim Odaklı Zihniyet)
Bu zihniyet ise şöyle der:
- "Şu an yapamıyorum ama çalışarak öğrenebilirim."
- "Zorlanmam, geliştiğimin işareti."
- "Hatalarım, zayıf noktalarımı gösteren haritalar."
Bu bakış açısında:
- Düşük not ⇒ "Nerede yanlış yaptım, nasıl düzeltebilirim?" sorusuna döner.
- Zorluk ⇒ "Bu kasımı büyütecek bir ağırlık." gibi olur.
- Başarılı insanlar ⇒ sana tehdit değil, ilham olur.
🧠 Ne Yapabilirsin? (Somut Adımlar)
Kendini yakala:
"Ben zaten…" diye başlayıp kendini sınırlandırdığın cümleleri fark et:
"Ben ezberleyemem."
"Benim matematik kafam yok."
Bunları fark ettiğinde hemen cümleyi değiştir:
"Şu an zorlanıyorum ama pratikle öğreneceğim."
"Bu konuda zayıfım, demek ki ekstra tekrar lazım."
Zorluğu işaretleyici olarak gör:
Zorlandığın konular = Çalışman gereken noktaların haritası.
Kaçmak yerine:
- "Bu konuyu anlamıyorum, tam da bu yüzden üzerine gideceğim." de.
Kendine şu soruyu sor:
"Bugün, dünkü halimden bir tık daha iyi miyim?"
Büyük sıçramalar değil, küçük ama sürekli gelişim peşinde ol.
2. Motivasyon Değil, "Drive" Lazım (İçten Gelen İtici Güç)
Çoğu öğrenci şu soruyu soruyor:
"Abi sen nasıl bu kadar motive kalıyorsun?"
Cevap şu:
O kadar da motive değil.
Mesele motivasyon değil, drive.
🔹 Motivasyon Neden Güvenilmez?
Motivasyon:
- Hava güzelken var
- Müzik güzelken var
- Yeni defter almışsın, hedef koymuşsun, bir iki gün var
- Ama moral bozulunca yok
Örneğin:
- "Canım bugün çalışmak istemiyor."
- "Dışarıda yağmur var, koşmak istemiyorum."
- "Keyfim yok, yarın yaparım."
Bu yüzden sadece motivasyona güvenerek sınav veya büyük hedef yürütülmez.
Motivasyon dalgalıdır, gelir ve gider.
🔹 Peki Drive Nedir?
Drive, içindeki devam etme kararıdır.
Koşullar ne olursa olsun sürükleyen iç güç.
- Yağmur var ama sen yine koşarsın.
- Canın istemese de masaya oturursun.
- Kimse seni alkışlamasa da çalışırsın.
Drive, şartlara bağlı olmayan kararlılık demektir.
🎯 Kendi Drive'ını Nasıl Bulursun?
Bu sorunun tek bir cevabı yok, ama şunlar çok belirleyici:
Kendine şu soruları dürüstçe sor:
Ben gerçekten ne istiyorum?
(Sadece "iyi bir bölüm" değil, neden onu istiyorsun?)
5–10 yıl sonra nasıl bir hayatım olsun istiyorum?
Anneme/babamı gururlandırmak mı istiyorum?
Kendime bir şey kanıtlamak mı istiyorum?
Maddi özgürlük mü istiyorum?
İnsanlara yardım edebileceğim bir meslek mi istiyorum?
Acılarını kabullen:
- Dışlanmış olmak
- Hafife alınmak
- "Yapamazsın" denmesi
- Geçmişte yaşadığın başarısızlıklar
Bunları bir bahane değil, bir yakıt haline getirebilirsin:
"Beni hafife alanların aksine, ben kendimden vazgeçmeyeceğim."
Drive'ın kimseye gösteriş yapmak olmadığını unutma:
Bu iş, başkalarına "bakın ne kadar çalışıyorum" demek için değil.
Asıl amaç: kendi en iyi versiyonuna yaklaşmak.
3. Alışkanlıklar: "Yapmalı mıyım?" Sorusu Ortadan Kalkmalı
Düzenli çalışan insanların en büyük sırrı:
Her gün kendileriyle pazarlık etmiyorlar.
"Acaba bugün çalışsam mı?" demiyor.
"Çalışacak mıyım?" sorusu zaten cevaplanmış: Evet.
Geriye sadece "Ne çalışacağım?" kalıyor.
🔹 Alışkanlık Neden Çok Güçlü?
Düşün:
Dişini fırçalamadan çıkınca rahatsız oluyorsun, değil mi?
Çünkü bu artık bir alışkanlık.
Aynı şeyi:
- Çalışma
- Spor
- Kitap okuma
- Tekrar yapma
için de otomatiğe bağlamak mümkün.
🔹 Uygulanabilir Sistem: Streak (Zincir) Yöntemi
Şöyle yapabilirsin:
Bir ajanda, defter veya duvar takvimi al.
Her çalıştığın gün, konuna göre veya toplam süreye göre X işareti koy.
Zamanla bir zincir oluşacak.
Hedefin şu olsun:
"Zinciri kırmamak."
Bu yöntem:
- Görsel motivasyon sağlar
- İstikrarını somut olarak görürsün
- Kendini suçlamak değil, devamlılık sağlamak için kullanılır
🔹 Atomic Habits Mantığıyla Küçük Başla
James Clear'ın yaklaşımı:
- 1. Kural: Küçük ama her gün yapılan davranışlar = dev değişim
- Bugün 6 saat çalışmak zorunda değilsin.
- Her gün:
- 25 dakika net odak
- Sonra artırarak devam
Önemli olan:
- Her gün "az da olsa" ilerlemen.
4. Saat Değil, Derinlik: Deep Work Nasıl Yapılır?
YouTube'da şu videoları görüyorsun:
- "10 saat çalışma"
- "12 saat study with me"
- "15 saat masadayım"
Ve ister istemez şu yanlışa düşüyorsun:
"Ne kadar çok saat, o kadar başarılı."
Bu tam olarak doğru değil.
🔹 Deep Work Formülü
Cal Newport'un Deep Work kitabından esinle:
Yüksek kaliteli çalışma = (Zaman) × (Odak derinliği)
Yani:
- 2 saat %90 odak = 6 saat %30 odaktan daha verimli olabilir.
🔹 Derin Çalışma İçin Somut Öneriler
Çalışma aralığını belirle (örneğin 50 dakika):
- Bu 50 dakikada:
- Telefon yok
- Bildirim yok
- Sosyal medya yok
- Gereksiz sekme yok
- Bu 50 dakikada:
Tek iş kuralı:
- Sadece tek bir ders/konu/soru tipi.
- Aynı anda hem test çözeyim hem video dinleyeyim yok.
Öncesinde ne yapacağını netleştir:
Masaya şu belirsizlikle oturma:
- "Ders çalışacağım işte." değil
- "Şu konunun tekrarını yapacağım + 20 soru çözeceğim." gibi.
Derinlik artarken süreyi yavaşça artır:
- Başta 25 dk çok bile gelebilir, sorun değil.
- Zamanla:
- 25 → 35 → 45 → 60 dakika derin seanslara çıkarsın.
Kendi ilerlemeni ölç:
Kendine sor:
- "Bugün gerçekten odaklandım mı, yoksa masada oturup gösteriş mi yaptım?"
5. Burnout (Tükenmişlik): Kendini Mahvetmeden Çalış
Çok çalışmak ≠ Kendini tüketmek.
Başta yoğun çalışmaya geçtiğinde:
Fiziksel yorgunluk
Mental tükenme
Anlam kaybı ("Ben ne yapıyorum?" hissi)
yaşaman normal.
🔹 Burnout'tan Kaçınmak İçin
Kendini durmadan zorlamayı "gurur" meselesi yapma.
- "Herkes 8 saat çalışıyor, ben 14 yapacağım" yarışı saçma.
- Uzun vadede bedelini sen ödersin.
Boş günü suç gibi görme.
Bazen:
- Tam dinlenmeye
- Dışarı çıkmaya
- Arkadaş görmeye
ihtiyacın var.
Bu, "çalışmayı bırakmak" değil, uzun maraton için nefeslenmek.
Belirli saat tavanın olsun:
- Her gün 12 saat çalışmak herkes için sağlıklı ve gerekli değil.
- Belki senin için verimli tavan:
- 5 saat
- 6 saat
- 8 saat olabilir.
Önemli olan uzun vadede sürdürülebilir olması.
6. Fiziksel Sağlık ve Postür: Masa Başında Çökmemek
Saatlerce oturup ders çalışan biri için:
Fiziksel sağlık = Lüks değil, zorunluluk.
🔹 Egzersiz Şart
- Uzun süre hareketsiz kalmak:
- Kilo artışı
- Bel-boyun ağrısı
- Mutsuzluk ve duygusal düşüş getirir
Yapabileceklerin:
- Haftada en az 3 gün 30–40 dk yürüyüş/koşu
- Evde basit egzersizler, esneme hareketleri
- Çalışma arasına 5 dakikalık mini hareket molaları
🔹 Postür (Duruş) Çok Önemli
- Uzun vadede kamburluk
- Boyun ağrısı
- Bel sorunları yaşamak istemiyorsan:
Şunlara dikkat et:
- Sırtını destekleyen bir sandalye kullan
- Ekran/göz hizanı çok aşağıda bırakma
- Çok eğilerek yazma, mümkünse yükseltilmiş yazı standı kullan
- Bacaklarını sıkıştırarak oturma
🔹 Beslenme
- Sürekli şekerli, abur cubur, ağır yiyecekler ⇒ uyku ve odak düşüşü
- Hafif ama doyurucu öğünler ⇒ ders verimini artırır
7. Bu Hayat Tarzı Senin İçin mi?
Her öğrenci 12 saat çalışmak zorunda değil.
Önemli olan şu sorular:
- Gerçekten hırslı mısın?
- Kendi potansiyelini zorlamak istiyor musun?
- Hayatında daha büyük hedefler için geçici rahatsızlığa razı mısın?
- "En iyi versiyonum neye benzer?" diye merak ediyor musun?
Eğer cevapların çoğu "evet" ise:
- Bu disiplinli hayat, sana çok şey katabilir.
Ama:
- Bu yaşam tarzı herkes için zorunlu veya uygun değil.
- Senin hedeflerin, önceliklerin, psikolojin, fiziksel durumun farklı olabilir.
Burada önemli olan:
"Kendi seviyende, kendi tempona uygun şekilde, bilinçli ve kararlı bir gelişim yolculuğu seçmek."